Resmi Yeni Çin Ajansına göre, ülkenin güneybatısında meydana gelen depremin merkez üssüne yaklaşık 50 kilometre mesafedeki Şifang'da hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 500'ü geçti, 10 binden fazla kişi yaralandı. Polis kaynakları, depremin merkez üssüne yakın kentlerde adeta "taş üstünde taş kalmadığını", bütün binaların yıkıldığını belirtiyor.

30 binden fazla kişinin kayıp olduğu kentteki maddi zararın 6 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.
Haberde, depremde Şifang'da 2 kimyasal madde fabrikasının yıkıldığı ve çevreye 80 ton amonyak saçılması nedeniyle 6 binden fazla kişinin tahliye edildiği belirtildi.

DEPREMDEN SONRA BARAJ KORKUSU

Çin Su Bakanı Chen Lei, eyalet hükümetlerinin barajları gözlem altında tutup hasarları hemen bulup tamir etmesi gerektiğini belirtti.

Sichuan eyaletine bağlı Dujiangyan'daki bir barajda çok tehlikeli çatlaklar olduğu, halkı riske atan bu çatlakların kapatılması için bölgeye asker gönderildiği bildirildi. Depremin yol açtığı toprak kayması yüzünden Jialing ırmağının akışının kesildiği bildirildi.

Toprak kaymasının ırmağın önünde 6 metre yüksekliğinde, 100 metre genişliğinde bir doğal duvar oluşturduğu, oluşan 100 metre uzunluğundaki doğal barajda 600 bin metreküp su toplandığı belirtildi.
Resmi nitelikteki Yeni Çin haber ajansı, Zipingku barajında saptanan çatlakların onarımı çalışmaları için bölgeye 2 bin asker gönderildiğini duyurdu.

Yetkililer, ayrıca gelecek günlerin yağışlı olacağı tahmininde bulunarak, yerel barajlardaki olası risklere karşı halkı uyarıyor.

Depremin merkez üssüne yakın olan 7 bin nüfuslu Maoşian'da 2 hidroelektrik santralının da ciddi zarar gördüğü, barajların taşabileceği ikazı yapılıyor.

Aynı bölgede 1933 yılında meydana gelen 7,5 büyüklüğündeki Diexi depremi, nehirlerin akışını bozan toprak kaymalarına yol açmıştı.

AIR Worldwide, bu depremden 45 gün sonra bir barajın çökmesiyle 10 binden fazla kişinin öldüğünü de belirtti.

DEPREMİNİN MALİYETİ 20 MİLYAR DOLARI AŞABİLİR

Önde gelen risk analiz firması AIR Worldwide'ın yaptığı açıklamada, depremin, yüksek felaket riskinin bulunduğu Çin'in merkezindeki Kuzey-Güney sismik kuşağında Longmeng Shan fayında meydana geldiği belirtildi.

Sigorta ve emlak verilerini kullanarak felaketlerin yol açtığı zararların maliyetini belirleyen AIR Worldwide, son 500 yılda en az 7,8 büyüklüğünde sekiz depremle sarsılan bölgenin, ülkenin nüfus yoğunluğu bakımından önde gelen bölgelerinden olduğunu kaydetti.

Depremin, AIR Worldwide'ın toplam emlak varlığı değerini 115 milyar dolardan fazla olarak tahmin ettiği Chengdu bölgesini doğrudan vurmadığı, firmanın, depremin vurduğu Sichuan eyaletindeki emlak varlığının değerini yaklaşık 215 milyar dolar olarak tahmin ettiği belirtildi.

Firma, depremin zararının tam boyutunun belirlenmesinin haftalar alacağı uyarısında bulundu.
Aynı bölgede 1933 yılında meydana gelen 7,5 büyüklüğündeki Diexi depremi, nehirlerin akışını bozan toprak kaymalarına yol açmıştı.

AIR Worldwide, bu depremden 45 gün sonra bir barajın çökmesiyle 10 binden fazla kişinin öldüğünü de belirtti.

MALZEME BAĞIŞI ÇAĞRISINDA BULUNULDU

Çin Sanayi ve Enformasyon Bakanlığı da internet sitesinde, deprem bölgesinde arama ve kurtarma çalışmalarında kullanılmak üzere her türlü alet ve malzeme bağışı yapılması çağrısında bulundu.
Çin makamları, yayımladıkları 31 kalemlik listede basit çekiç ten şişme bota ve yeraltı arama cihazına kadar malzemeye acil gereksinim duyulduğunu belirtti.

ÜMİTLER TÜKENİYOR

Arama ve kurtarma konusunda uzman uluslararası bir STK olan ve merkezi İngiltere'de bulunan International Rescue Corps'un direktörü Willie McMartin de, deprem felaketinin üzerinden üç gün geçtiğini belirterek, enkaz altında canlı kalmayı başaranları bulmak için ümitlerin tükenmekte olduğunu söyledi.
İnsanların çoğunun enkaz altından 3 veya 4 gün sonra kurtarıldığını söyleyen McMartin, "İnsanların 15 gün yaşadığı da görülüyor, ama bu mucize olur ve mucizeler sıkça tekrarlanmaz" diye konuştu.

ULUSLARARASI YARDIM YAĞIYOR

Tayvan'da da 30 kadar gönüllü deprem bölgesinde yardım çalışmalarına katılmak üzere bugün havayoluyla Çin'e gitti. Tayvan'ın Tzu Chi Vakfı ve Dharma Drum Dağı adlı Budist örgü tlerine bağlı hekimlerin çoğunlukta bulunduğu gönüllü ekibin yanı sıra bu ülkedeki yardım kuruluşlarınca Çin'deki deprem bölgesine yüzlerce ton acil yardım gönderildi.

Tayvan hükümeti de 26 milyon Amerikan doları tutarında acil yardım yapacağını açıkladı.
Güney Kore'nin dev şirketler grubu SK Group da Çinli depremzedelere 1,4 milyon dolar tutarında para ve malzeme yardımı yapacağını bildirdi.

ABD'nin New York kenti ile California eyaletinde yaşayan Çin kökenliler de, afetzedelere yardım için açılan banka hesaplarına binlerce dolar yatırarak, yardımlaşma timsâli oluyor.

ÇİN ORDUSU, HAVADAN YARDIM ATMAYI SÜRDÜRECEK

Öte yandan Çin ordusu, deprem bölgelerine havadan gıda ve yardım malzemesi atmayı sürdürecek.
Yeni Çin ajansının bildirdiğine göre, öncelikli yardıma gereksinim bulunan Beichuan ve Wenchuan atılacak yardım paketleri içinde kuru gıda, 25 bin çift kauçuk ayakkabı, 5 bin battaniye, 54 bin elbise ve günlük kullanım malzemesi bulunuyor.

Çin makamları, ayrıca deprem bölgesinde yardım faaliyetleri için 90 helikopter ile 30 bin asker daha gönderilmesini kararlaştırdı.

Bu arada Yeni Çin ajansı, Qingchuan bölgesindeki Muyu Orta Okulunun 870 öğrencisinden, deprem felaketi sırasında yatakhanede uyumakta olan 270'inin yıkılan okul binasının içinde öldüğünü bildirdi.
139 öğrencinin bina yıkılmadan kaçmayı başardığı, ancak en az 270'inin üç katlı binanın enkazı altında kaldığı belirtildi.

AA